Ergonomia stanowisk pracy
Ergonomia to coś więcej niż wygodne krzesło. Obejmuje układ stanowiska, pozycję ciała, rozmieszczenie narzędzi i materiałów oraz sposób wykonywania czynności. Analizujemy stanowiska biurowe, produkcyjne i inne miejsca pracy, w których te elementy wpływają na zdrowie pracowników. Szukamy rozwiązań, które zmniejszają uciążliwość i pozwalają wykonywać pracę sprawnie oraz bezpiecznie.
Kiedy możesz skorzystać z pomocy?
Gdy pracownicy długo pozostają w jednej pozycji, wykonują powtarzalne ruchy albo muszą stale się schylać, sięgać lub obracać. Gdy układ stanowiska utrudnia pracę, a pracownicy zgłaszają dyskomfort. Również wtedy, gdy tworzysz nowe stanowisko, zmieniasz wyposażenie lub szukasz sposobu na ograniczenie wysiłku przy przemieszczaniu przedmiotów albo osób.
Ergonomia jest obowiązkiem pracodawcy
Stanowisko pracy powinno być dostosowane do wykonywanych czynności i możliwości psychofizycznych pracownika. Musi zapewniać miejsce na bezpieczne poruszanie się i wykonywanie pracy z uwzględnieniem wymagań ergonomii. Pracodawca ocenia również ryzyko zawodowe, bierze pod uwagę uciążliwości związane ze sposobem pracy i podejmuje działania, które je ograniczają.
Szczegółowe wymagania zależą od stanowiska. Inaczej organizuje się pracę przy monitorze, inaczej czynności przy linii produkcyjnej, a jeszcze inaczej pracę wymagającą przemieszczania ciężarów lub pomocy osobom chorym. W przypadku ręcznych prac transportowych znaczenie mają między innymi masa przemieszczanych przedmiotów, sposób pracy, dostępna przestrzeń i dobór sprzętu pomocniczego.
Co obejmuje analiza ergonomii?
Sprawdzamy stanowisko w odniesieniu do zadań, które są na nim faktycznie wykonywane. Zwracamy uwagę na:
- pozycję ciała i możliwość jej zmiany podczas pracy;
- wysokość powierzchni roboczych i zasięg rąk;
- rozmieszczenie narzędzi, materiałów oraz obsługiwanych elementów;
- powtarzalne ruchy, schylanie się, skręcanie tułowia i używanie siły;
- dostępną przestrzeń i swobodę ruchu;
- wyposażenie, od siedzisk po urządzenia ułatwiające przemieszczanie przedmiotów lub osób, takie jak schodołazy i sprzęt wspomagający przenoszenie chorych.
Przy pracy przy taśmie produkcyjnej niewygodny ruch może być powtarzany setki razy podczas zmiany. Dlatego liczy się nie tylko pojedyncza czynność, ale również jej powtarzalność i sposób zorganizowania całego stanowiska.
Szkolenia z ergonomii
Prowadzimy szkolenia dla pracodawców i osób organizujących stanowiska pracy. Omawiamy, jak rozpoznawać uciążliwości, dobierać układ i wyposażenie stanowiska oraz uwzględniać ergonomię przy planowaniu lub zmianie sposobu pracy. Przykłady dostosowujemy do stanowisk występujących w danym zakładzie.
Jak przebiega współpraca?
Najpierw ustalamy, których stanowisk dotyczy problem i jakie czynności wykonują pracownicy. Następnie analizujemy stanowiska, sposób pracy oraz używane wyposażenie. Wskazujemy możliwe zmiany — od przestawienia potrzebnych elementów i dostosowania wysokości pracy po zastosowanie sprzętu, który ograniczy wysiłek.
Zakres szkolenia ustalamy na podstawie rodzaju stanowisk i potrzeb osób odpowiedzialnych za ich organizację. Dzięki temu omawiane przykłady odnoszą się do rzeczywistych warunków w zakładzie.
Co otrzymujesz?
- Wskazanie elementów stanowiska i sposobu pracy, które powodują uciążliwości.
- Propozycje zmian w układzie stanowiska, organizacji czynności lub wyposażeniu.
- Wskazówki pomocne przy wyborze rozwiązań odpowiednich do danej pracy.
- Możliwość przeszkolenia pracodawców i osób organizujących stanowiska pracy z praktycznego stosowania zasad ergonomii.
- Informacje przydatne przy ocenie ryzyka zawodowego i planowaniu działań poprawiających warunki pracy.
Najczęstsze pytania
Czy dla każdego stanowiska trzeba sporządzić osobną ocenę ergonomii?
Przepisy nie nakazują sporządzania dokumentu o takiej nazwie dla każdego stanowiska. Pracodawca musi jednak urządzić stanowiska z uwzględnieniem ergonomii oraz ocenić i udokumentować ryzyko zawodowe związane z wykonywaną pracą. Dla niektórych rodzajów stanowisk, na przykład wyposażonych w monitory ekranowe, obowiązują dodatkowe wymagania dotyczące oceny warunków pracy.
Kiedy trzeba ponownie przyjrzeć się ergonomii stanowiska?
Gdy zmieniają się wykonywane czynności, wyposażenie, technologia lub organizacja pracy. Warto też sprawdzić stanowisko, jeśli pracownicy zgłaszają uciążliwości, których wcześniejsza ocena nie uwzględniała. Po zmianach należy zweryfikować, czy ocena ryzyka zawodowego nadal odpowiada rzeczywistym warunkom pracy.
Czy pracownik wykonujący pracę stojącą musi mieć możliwość siedzenia?
Jeżeli praca nie wymaga stale pozycji stojącej, trzeba zapewnić możliwość siedzenia podczas jej wykonywania. Jeśli wymaga stałego stania lub chodzenia, pracownik powinien mieć możliwość odpoczynku w pozycji siedzącej w pobliżu miejsca pracy.
Czy przy ręcznym przemieszczaniu przedmiotów wystarczy nauczyć pracowników prawidłowego podnoszenia?
Nie. Pracodawca powinien dążyć do wyeliminowania ręcznego przemieszczania przedmiotów. Jeżeli nie jest to możliwe, musi odpowiednio zorganizować pracę, ograniczyć związane z nią zagrożenia i zapewnić potrzebny sprzęt pomocniczy. Szkolenie w zakresie bezpiecznego wykonywania tych czynności jest częścią tych działań.
Czy szkolenie z ergonomii zastępuje zmianę stanowiska?
Nie. Szkolenie pomaga pracodawcom i osobom organizującym pracę rozpoznać problemy oraz właściwie planować stanowiska. Jeżeli przyczyną uciążliwości jest ich układ, wyposażenie lub organizacja pracy, potrzebne jest wprowadzenie odpowiednich zmian.
Porozmawiajmy o warunkach pracy
Opisz stanowiska i trudności, z którymi mierzą się pracownicy. Ustalimy zakres analizy ergonomii lub szkolenia dla osób odpowiedzialnych za organizację stanowisk pracy.